Chủ nghĩa thực dụng là một loại thực chứng vì chủ trương ban đầu phải là miêu tả cho được sự thật kinh nghiệm, có mục tiêu giành lấy hiệu quả thực tế. Và như vậy, chủ nghĩa thực dụng kế thừa gần trọn vẹn chủ nghĩa kinh nghiệm và chủ nghĩa hiện tượng của D. Hume, coi căn cứ khoa học tự nhiên thực nghiệm là cơ sở lý luận của triết học, lãng tránh vấn đề cơ bản của triết học, mang tham vọng cải tạo lại triết học truyền thống.
Nếu triết học là tinh thần của thời đại thì chủ nghĩa thực dụng chính là sự thể hiện tập trung tinh thần của nước Mỹ. Đối với nước Mỹ, chủ nghĩa thực dụng là một loại “đặc sản tinh thần”. Vì vậy, “nếu nói có một loại triết học nào trên thế giới bắt nhịp chặt chẽ nhất với mạch đập của thời đại, trước hết cần nêu lên triết học chủ nghĩa thực dụng của nước Mỹ. Chủ nghĩa thực dụng Mỹ là linh hồn của tinh thần Mỹ được nẩy sinh theo tiếng gọi của thời đại Mỹ, có chung số phận với sự phát triển của xã hội Mỹ, trở thành triết học nhân sinh của người Mỹ”
